Hulman jávský, nazývaný také budeng (Trachypithecus auratus), je kočkodanovitý (Cercopithecidae) primát náležící do rodu Trachypithecus. Druh popsal Étienne Geoffroy Saint-Hilaire v roce 1812 a rozlišovány jsou dva poddruhy: Trachypithecus auratus mauritius a Trachypithecus auratus auratus, které však nemusí mít genetickou podporu.

Der Schwarze Haubenlangur (Trachypithecus auratus) ist eine in Indonesien verbreitete Primatenart aus der Gruppe der Schlankaffen. Schwarze Haubenlanguren sind schlanke Primaten mit einem langen Schwanz. Ihre Kopfrumpflänge beträgt 45 bis 65 Zentimeter, der Schwanz wird bis zu 90 Zentimeter lang. Das Gewicht variiert zwischen 5 und 9 (durchschnittlich 7) Kilogramm. Man unterscheidet zwei farblich unterschiedene Varianten (Farbpolymorphismus): die häufigere hat ein schwarzes Fell mit hellen Haarspitzen an den Gliedmaßen und am Kopf. Die seltenere Farbvariante ist orangebraun gefärbt, wobei die Gliedmaßen und der Bauch gelblich sein können. Die Haut ist bei der dunklen Morphe schwarz und bei der orangefarbenen unpigmentiert oder getüpfelt. Das Gesicht ist durch einen Kranz nach vorne gerichteter Haare umrandet. Der Schwarze Haubenlangur lebt auf der indonesischen Insel Java sowie auf den kleineren Inseln Bali, Lombok und Nusa Barung. Lebensraum dieser Art sind Wälder. Diese Primaten sind tagaktive Baumbewohner. Sie sind geschickte Kletterer, die sich vorwiegend vierbeinig durch das Geäst fortbewegen. Sie leben in Gruppen von 6 bis 21 Tieren. Diese Gruppen bestehen aus einem oder zwei Männchen, mehreren Weibchen und dem dazugehörigen Nachwuchs. Die übrigen Männchen leben einzelgängerisch oder in Junggesellengruppen.

El lutung o langur de Java, (Trachypithecus auratus) es una especie de primate catarrino de la familia Cercopithecidae que habita en la isla de Java y algunas islas vecinas. Las dos subespecies tienen un pelaje negro lustroso de color gris en las extremidades, flancos y vientre. Algunos ejemplares de la subespecie T. a. auratus poseen pelaje anaranjado. Las crías nacen con pelaje de colo naranja, el cual tiende a hacerse más obscuro con la edad. Las hembras difieren por el hecho de poseer un parche amarillo en la región púbica. Dentro de la subespecie Trachypithecus auratus auratus existe una pequeña población cuyos individuos no pierden su coloración juvenil al llegar a la edad adulta; en lugar de ello, el pelaje solo se obscurece ligeramente, guardando matices amarillos en los flancos, los miembros, alrededor de los oídos, y un tinte negro en la espalda. El promedio de peso corporal es de 7 kg, la talla promedio es de 55 cm, y como todos los langures la cola es muy larga alcanzando hasta 98 cm de longitud. El lutung de Java habita dentro y en los alrededores de la selva tropical. Es un primate diurno y arbóreo. Su dieta es principalmente herbívora, consistente en hojas, frutos, flores y brotes; en menor proporción también se alimentan de larvas. Como otros colobinos, poseen estómagos especializados para digerir plantas de modo eficiente. También poseen glándulas salivares grandes que les ayudan a digerir los alimentos. Es un animal social que convive en grupos de al menos siete individuos, con uno o dos machos adultos dentro del mismo. Las hembras, a pesar de ocuparse de sus propias crías y las de las otras hembras del grupo, son agresivas en presencia de hembras de otros grupos. La especie no posee una temporada de apareamiento discernible y las hembras paren un solo vástago por vez.

Le Langur de Java ou Semnopithèque noir (Trachypithecus auratus) est une espèce de singe de la famille des Cercopithecidae, originaire de l'île de Java ainsi que de plusieurs îles environnantes en Indonésie. Il est le plus souvent d'un noir brillant avec une teinte brunâtre des pattes, des flancs et des "favoris". Les femelles sont plus pâles, avec une tache blanche jaunâtre autour de la zone pubienne. Les jeunes des deux sous-espèces sont de couleur orange. Comme tous les langurs, cette espèce dispose d'une queue assez longue, mesurant jusqu'à 87 cm alors que le corps ne présente qu'une longueur de l'ordre de 55 cm. Les deux sous-espèces du semnopithèque sont assez semblables en apparence mais sont géographiquement séparées. La sous-espèce nominale Trachypithecus auratus auratus est une sous-espèce rare qui ne perd pas sa coloration juvénile à l'âge adulte, mais la coloration s'assombrit légèrement, avec des reflets jaunes sur les côtés, les membres et près des oreilles et une teinte noire sur le dos. Cependant, les noms communs entelle dorée ou langur doré sont utilisés pour une espèce différente (Trachypithecus geei). Il est essentiellement herbivore, se nourrissant de feuilles, de fruits, de fleurs et de boutons de fleurs, mais il mange aussi des larves d'insectes. Comme les autres Colobinés, il a un estomac apte à digérer le matériel végétal de façon plus efficace. Cette espèce a également augmenté la taille de ses glandes salivaires pour l'aider à digérer les aliments.

Il presbite di Giava (Trachypithecus auratus É. Geoffroy, 1812) noto anche come presbite color ebano, langur di Giava o budeng, è una scimmia del Vecchio Mondo appartenente alla sottofamiglia dei Colobini. Vive solamente sull'isola di Giava e su alcune isole indonesiane circostanti. Va ricordato che con il nome comune presbite dorato viene indicata una specie diversa (Trachypithecus geei).

자바원숭이는 콜로부스아과에 속하는 구세계원숭이로, 자와섬을 비롯한 인도네시아 근해 섬들의 우림과 내륙 지역에 서식합니다. 몸길이는 약 55cm이며 꼬리는 87cm에 달할 정도로 깁니다. 성체는 대부분 광택이 나는 검은색 털을 지니지만, 암컷은 음부 주위에 누르스름한 흰 반점이 있습니다. 새끼는 오렌지색을 띠며, 일부 아종은 성체가 되어도 털 색이 완전히 변하지 않습니다. 주행성 수목형 동물인 이들은 주로 잎, 과일, 꽃을 먹으며 곤충 유충을 섭취하기도 합니다. 식물 소화를 돕기 위해 특별히 발달한 위장과 침샘을 가지고 있습니다. 외형적으로는 동부와 서부의 두 아종이 매우 유사하며, 지리적으로 분리되어 분포합니다. 사회적 행동과 생태적 특성은 다른 랑구르 종들과 유사하며, 숲의 생태계에서 중요한 역할을 수행하는 영장류입니다.

De Javaanse langoer (Trachypithecus auratus) is een bedreigde apensoort. Hij behoort tot de onderfamilie van de slankapen. Deze aap leeft vooral in Indonesië: in Bali, Lombok en oostelijk Java. De lengte is 43 - 65 cm en de staart is 61 - 87 cm. Zijn gewicht is 5 - 8 kg. Volwassen apen kunnen zowel zwart als oranje bruin gekleurd zijn. Jongen worden met de oranje bruine kleur geboren en verkleuren binnen een periode van 7 maanden naar hun echte kleur. Langoeren die later zwart van kleur zullen worden, hebben vaak een donkere staart punt.

Lutung jawajski (Trachypithecus auratus) – gatunek ssaka naczelnego z podrodziny gerez (Colobinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae). Lutung jawajski występuje we wschodniej Jawie (na północny zachód do okolic Dżakarty i na wschód od około 109°E na południowym wybrzeżu), na Bali i Lombok oraz Sempu i Nusa Barung, u południowego wybrzeża Jawy. Długość ciała (bez ogona) samców 44–65 cm, długość ogona samców 61–87 cm; masa ciała samców około 7,1 kg. Małpy te zwykle mają srebrnoczarną sierść z odcieniami brązu widocznymi na nogach, głowach i bokobrodach. Łacińska nazwa auratus oznacza tyle, co złoty, co odnosi się do rzadziej spotykanego, rudego umaszczenia tych zwierząt. Taki sam kolor sierści pojawia się wśród zwierząt młodych, które wybarwiają się w trakcie dorastania. Jak w przypadku wszystkich lutungów ich ogony potrafią osiągać zaskakujące długości do aż 98cm. Samice posiadają jaśniejszą sierść wokół obszaru łonowego.

O langur-de-java (Trachypithecus auratus) é uma das 17 espécies de Trachypithecus.

Блестящий гульман (лат. Trachypithecus auratus) — вид приматов из семейства мартышковых. Шерсть чёрная или жёлто-коричневая, конечности и бока коричневатые. Является эндемиком острова Ява и нескольких близлежащих индонезийских островов. Как и другие кази, представители этого вида обладают длинным хвостом, составляющим до 98 см в длину, тогда как длина тела около 55 см. Вид имеет два подвида, разделённых географически. Как самцы, так и самки имеют чёрную шерсть, однако брюхо самок светло-серое или жёлтое. Детёныши обоих подвидов оранжевые. Особи подвида Trachypithecus auratus auratus иногда остаются с детской желтоватой расцветкой и во взрослом возрасте. Обитают во внутренних и периферийных районах дождевых лесов Индонезии. Активны днём, проводят большую часть времени на деревьях. Рацион преимущественно растительный: едят листья, фрукты, цветы, почки. Иногда в рацион включаются личинки насекомых. Пищеварительная система приспособлена для переваривания грубой растительной пищи. Обладают увеличенными слюнными железами, помогающими переваривать пищу. Образуют группы от пяти до десяти животных. В группе один или два взрослых самца. Самки участвуют в воспитании всех детёнышей группы, как своих, так и чужих, однако агрессивны к самкам из других групп. Нет выраженного брачного периода, размножаются круглый год. В помёте обычно один детёныш.

Trachypithecus auratus är en primat i familjen markattartade apor som förekommer på Java och mindre öar i samma region. Det svenska trivialnamnet svart bladapa förekommer för arten.