سَمَنْدل المكسيك أو عفريت الماء ((الإنجليزية: axolotl)، بالنواتلية: āxōlōtl، يُنَقْحِرُ إلى : "اَشُولُوتل")، بالاسم العلمي (Ambystoma mexicanum)، هو نوع من السمندل يعيش في المكسيك، ذو قرابة بسمندل النمر. هذا النوع من قنافذ البحر يمتلك قدرات ومزايا عجيبة. أطراف هذا الكائن البحري تنمو مجددًا بعد قطعها، وإذا جُرِحَ فإن نزيف الدم يتوقف خلال ثوان! يسعى العلماء الآن للاستفادة من تلك المزايا في الطب التجديدي. وهو لا ينفرد بخاصية التجديد فهو مثل نجم البحر وخيار البحر. وُجِدَ هذا الحيوان منذ عام 1830م في مجموعة قنوات في المكسيك وهي قناة Xochimilcho حيث وُجِدَ في تلك المنطقة فقط، وهو اليوم يعد من الحيوانات النادرة ومن ثم يُبَاع في الأسواق بسعر مرتفع (وغالبًا يأتي من مزارع خاصة). يعيش هذا الحيوان إلى ما يقرب 10 سنوات. ويوجد منه اللون الأبيض، والبني المرقط، والرمادي أو الرصاصي، والفضي، والوردي، والبني، وهو أغلب الألوان المتوفرة، له فم عريض ورأس دائري الشكل تنبت منه ستة قرون ناعمة الملمس عليها شعيرات. يطلق عليه السكان المحليون اسم أكسولوتل Axolotl والذي يعني «وحش الماء».

Axolotl mexický (Ambystoma mexicanum), česky také zvaný vodní dráček, chodící mlok nebo tygří mlok, je středně velký obojživelník vyskytující se v mexických jezerech Lago de Xochimilco a Lago de Chalco. Jeho jméno pochází z jazyka nahuatl, kde má podobu āxōlōtl [aː.ˈʃóː.loːtɬ]) a znamená „vodní Xolotl“, přičemž Xolotl je jméno aztéckého božstva dvojčat a podivností, včetně lidí narozených s tělesným handicapem. Xolotl býval zobrazován jako bytost podobná psu a zdá se, že axolotl Aztékům pro svůj podivný vzhled asocioval právě toto božstvo. Aztékové i jejich potomci axolotla s oblibou jedli, donedávna se chycení axolotli prodávali jako potravina i na trzích v Ciudad de México. V současné době jsou však chráněni zákonem.

Axolotl (latin Ambystoma mexicanum) er en vandlevende halepadde der lever i Mexico. Axolotl har et specielt udseende og en speciel egenskab nemlig, at den altid er i larvestadiet. Den undergår ikke metamorfosen til voksenstadiet; dette forhold kaldes neoteni. Filologerne diskuterer om navnet axolotl, som kommer fra aztekernes sprog nahuatl, stammer fra atl som betyder vand og xolotl som betyder hund, eller navnet er afledt af navnet på aztekernes dødsgud Xolotl, som ifølge myterne antager en amfibisk form for at undgå eksil. Andre påstår at axolotl betyder vandets tjener.

Der Axolotl (Ambystoma mexicanum) ist ein in Mexiko rein aquatisch lebender Schwanzlurch aus der Familie der Querzahnmolche (Ambystomatidae), der natürlicherweise nur als Dauerlarve auftritt. Axolotl erreichen ihre Geschlechtsreife, ohne ihre äußere Larvengestalt zu verändern und eine bei Amphibien sonst übliche Metamorphose zu durchlaufen. Der Trivialname Axolotl stammt aus der aztekischen Sprache Nahuatl: āxōlōtl [aː'ʃoːloːt͡ɬ] ist abgeleitet aus atl (Wasser) und Xolotl (ein Aztekengott) und bedeutet etwa „Wassermonster“. Alexander von Humboldt brachte im August des Jahres 1804 als Erster Axolotl nach Europa, die – in Alkohol eingelegt – als exotische Kuriosität im Pariser Naturkundemuseum dienten.

El ajolote (Ambystoma mexicanum) es una especie de anfibio caudado de la familia de los ambistomátidos relacionado con la salamandra tigre.​​​ Fue descrito originalmente por George Kearsley Shaw y Frederick Polydore Nodder bajo el sinónimo de Gyrinus mexicanus.​ Es endémico del sistema​ lacustre de la Cuenca de México y ha tenido una gran influencia en la cultura mexicana. Se encuentra en peligro crítico de extinción por la pérdida de hábitat, introducción de peces depredadores exóticos, sobreexplotación, contaminación, venta ilegal para el tráfico de mascotas y su consumo como alimento.​ Es una especie neoténica, es decir, puede alcanzar la madurez sexual reteniendo sus características larvarias, es decir, no completando el proceso de metamorfosis al contrario que la mayoría de los anfibios.​​

Aksolotli (Ambystoma mexicanum) on äärimmäisen uhanalainen meksikolainen salamanterieläinlaji. Aksolotli on tunnettu esimerkki neoteniasta eli vajaasta yksilönkehityksestä: niiden ulkoinen kehitys pysähtyy yleensä toukkavaiheeseen, eli ne jäävät pensasmaisilla kiduksilla hengittäviksi vesieläimiksi. Ne saavuttavat kuitenkin sukukypsyyden ja lisääntyvät tässä vaiheessa. Tietyissä olosuhteissa aksolotlit saattavat myös käydä läpi muodonvaihdoksen ja kehittyä aikuisenkaltaisiksi, keuhkoilla hengittäviksi salamanterieläimiksi, jolloin niiden kidukset surkastuvat ja ne nousevat elämään maalle. Samalla ne muuttuvat hämäräaktiivisiksi ja niiden ulkonäkökin muuttuu. Aksolotlien yksilönkehitykseen voidaan vaikuttaa keinotekoisesti hormonikäsittelyllä, jolloin ne kehittyvät aikuisvaiheeseen.

L’Axolotl, Ambystoma mexicanum, est une espèce de salamandre néoténique faisant partie de l'ordre des urodèles et de la famille des Ambystomatidae. Il fait partie des animaux ayant la capacité de passer toute leur vie à l'état larvaire sans jamais se métamorphoser en salamandre adulte (on parle de néoténie), sauf si on l’expose à certaines molécules et donc de pouvoir se reproduire à l'état larvaire (pédogenèse). Il est de ce fait très étudié. Pendant longtemps, on l'a confondu avec Ambystoma tigrinum (ou salamandre tigrée) dont on pensait qu'il s'agissait de la forme adulte. La salamandre tigrée n'est qu'occasionnellement néoténique, alors que l'axolotl l'est généralement dans la nature. Une autre des particularités qui ont fait la célébrité de l'axolotl est sa capacité à régénérer des organes endommagés ou détruits. L'axolotl est non seulement capable de reconstituer par exemple un œil manquant, mais il peut aussi recréer certaines parties de son cerveau si elles ont été détruites. Sa tolérance aux greffes est également exceptionnelle. Des études effectuées en 1998, 2000 et 2008 ont recensé 6 000, 1 000 puis 100 axolotls par kilomètre carré dans son habitat du lac de Xochimilco. En 2019, on compte moins de 1 000 individus en milieu sauvage. C'est pour cette raison que l'Union internationale pour la conservation de la nature a classé l'Axolotl en danger critique d’extinction en 2006.

Ambystoma mexicanum (Shaw, 1789), comunemente chiamato axolotl (pron. /aksoˈlɔtl/, dal nahuatl classico āxōlōtl, [aː'ʃoːloːtɬ], in spagnolo ajolote, [aχo'lote]) o assolotto, è una salamandra pedomorfica originaria di Città del Messico. È considerato una specie a rischio estremamente alto di estinzione in natura, per diversi fattori quali la pesca, l'inquinamento e la perdita del proprio habitat. Sono elencati come categoria II nella convenzione sul commercio internazionale delle specie minacciate di estinzione (CITES).

メキシコサンショウウオ (Ambystoma mexicanum) は、両生綱有尾目トラフサンショウウオ科トラフサンショウウオ属に分類される有尾類。ウーパールーパーや、メキシコサラマンダーという名称も用いられる。 アホロートル (; 古ナワトル語：āxōlōtl [aːˈʃoːloːtɬ] ( 音声ファイル)) とも呼ばれるが、アホロートルは本種をはじめとした幼形成熟のトラフサンショウウオ科の総称であるため、ほかの種の幼形成熟個体を指す場合もある。

아홀로틀(나와틀어: Āxōlōtl, 학명: Ambystoma mexicanum 암뷔스토마 멕시카눔[*])은 점박이도롱뇽과의 일종으로, 유형 성숙을 보여주는 종이다. 우파루파(일본어: ウーパールーパー)라고도 부른다. 올챙이는 어른으로 탈바꿈을 할 수 없으며, 이에 따라 다 자란 후에도 겉아가미를 지녀야 하고, 물에서 살아야 한다. 번식이 쉽고 잃어버린 신체를 쉽게 재생하고 놀라운 장기이식 능력(다른 아홀로틀의 장기를 이식받아도 거부반응이 전혀 없다, 심장도 재생할 수 있다.) 때문에 과학연구용 및 애완동물용으로 널리 이용된다. 성적으로 성숙하기까지는 18-24개월이 걸리며, 이때 몸길이는 15-25센티미터이다. 원산지는 멕시코의 중부에 위치한 호수인 호히밀코 호, 할코 호이다. 야생개체는 홍수조절 및 멕시코 시의 상수도 수요를 충족하기 위해 이루어지는 인위적인 호수 수원 고갈로 인해 멸종위기를 맞고 있다. 현재 야생개체는 호히밀코 호에만 서식하고 있다. 미국에서 아홀로틀에 갑상선 호르몬의 일종인 티록신을 투여하는 실험을 행한 경우, 다른 도롱뇽과의 생물들처럼 변태를 일으켰다고 한다. 실제로 멕시코 호히밀코 호와 할코 호의 토양은 티록신의 구성성분인 요오드가 적게 함유되어 있고, 티록신은 날씨가 추울 때 체온올 올리기 위해 분비되는데, 멕시코 호히밀코 호와 할코 호 지역은 저위도 고산지대에 위치하여 온도가 영하로 떨어지지 않기 때문에 티록신 결핍이 발생하여 변태를 하지 못하는 것으로 보인다.

De axolotl (Ambystoma mexicanum) is een salamander uit de familie molsalamanders (Ambystomatidae). Het is een vrij grote soort die tot 30 centimeter lang wordt, inclusief de staart. Het lichaam is bruin tot grijs, maar de bekendste vormen zijn de witte exemplaren die in gevangenschap worden gehouden. De salamander kent onder natuurlijke omstandigheden geen metamorfose zoals andere salamanders. Het lichaam blijft de larvale kenmerken behouden maar het dier wordt wel geslachtsrijp. De axolotl heeft hierdoor een sterk, visachtig lichaam met kleine poten en een grote zijdelings afgeplatte staart. Een van de meest prominente kenmerken zijn de opvallende, roodgekleurde kieuwen die zich buiten het lichaam bevinden. De axolotl leeft alleen in delen van Mexico en komt nergens anders in de natuur voor. De salamander leeft in diepe meren en blijft altijd in het water. Het leefgebied van de axolotl was vroeger veel groter, maar de salamander is uit grote delen van zijn oorspronkelijke leefgebied verdwenen. Veel meren waar de salamander voorkwam zijn drooggelegd om overstromingen te voorkomen. De axolotl wordt hierdoor door de natuurbeschermingsorganisatie CITES als een bedreigde diersoort beschouwd. Eind augustus 2009 waren er naar schatting niet meer dan 1200 exemplaren in het wild.

Ambystoma meksykańska, aksolotl meksykański, salamandra meksykańska (Ambystoma mexicanum) – endemiczny słodkowodny gatunek drapieżnego płaza ogoniastego z rodziny ambystomowatych (Ambystomatidae). Cechą charakterystyczną tego gatunku jest zjawisko neotenii. Taka postać płazów z rodzaju Ambystoma nazywana jest aksolotlem. Ambystoma meksykańska jest cenionym zwierzęciem laboratoryjnym, bywa także hodowana w akwariach.

O Axolote (do náuatle axolotl) (Ambystoma mexicanum) é um tipo único de salamandra que mantém suas características larvais aquáticas durante toda a vida, como as brânquias externas, em vez de passar por metamorfose como a maioria dos anfíbios. Embora essa característica seja rara, não é exclusiva dos axolotes, pois outras salamandras (ambystomatidae), como o salamandra-tigre e o Necturus, também podem apresentar traços semelhantes. Originalmente, os axolotes habitavam uma rede de lagos e áreas alagadas no planalto do México, especialmente em Xochimilco e Chalco. No entanto, grande parte de seu habitat natural foi destruída após a colonização espanhola, quando os lagos foram drenados para dar lugar ao que hoje é a Cidade do México. Apesar de terem sido uma parte importante da dieta dos povos indígenas durante o período colonial, os axolotes estão atualmente criticamente ameaçados de extinção na natureza devido à perda de habitat, poluição e espécies invasoras como a tilápia e a carpa. A população selvagem estimada varia entre 50 e 1.000 indivíduos. Felizmente, existem grandes populações em cativeiro, e esses animais são amplamente utilizados em pesquisas científicas por sua extraordinária capacidade de regenerar partes do corpo. Os axolotes também se tornaram populares em zoológicos, aquários e até como animais de estimação. Além disso, eles se tornaram ícones culturais, frequentemente aparecendo na mídia e em obras de arte contemporâneas.

Мексиканская амбистома, или мексиканский аксолотль (лат. Ambystoma mexicanum) — вид хвостатых земноводных из рода амбистом семейства амбистомовых.

Axolotl (Ambystoma mexicanum) är en nattaktiv vattenlevande salamander ur familjen mullvadssalamandrar (Ambystomatidae). Den förekommer enbart i Mexiko, där den är akut hotad.

Axolotl ni amfibia anayejulikana kwa kubaki katika hatua ya utoto maisha yote. Hii huitwa neoteny. Spishi hii hupatikana nchini Meksiko, hasa katika eneo la Xochimilco. Axolotl ni maarufu kwa mwili wake wenye miguu ya nje ya kupumua na maisha yake ya majini wakati wote. Axolotl ni maarufu kwenye mitandao ya kijamii kwa sifa zake za pekee.

Ambystoma mexicanum veya aksolotl, Ambystoma cinsine bağlı bir semender türüdür. Bu türün larvaları başkalaşım geçirmezler, bu nedenden yetişkinleri suda yaşar ve solungaçları vardır. Bu türün habitatı asıl olarak Meksika Chalco Gölü ve Meksika'nın dağ gölleridir. Aksolotllar, vücutlarının çeşitli parçalarını ve uzuvlarını yeniden üretebilme yeteneğine sahip olduklarından, kolay üretilebildiklerinden ve embriyolarının büyük oluşundan dolayı bilimsel araştırmalarda yaygın olarak kullanılır. Birçok ülkede ev hayvanı olarak da yetiştirilmektedir. Bu türler başlangıçta Meksiko'nun altında yatan Xochimilco Gölü gibi birkaç gölde bulundu. Aksolotllar, başkalaşım geçirmeden yetişkinliğe ulaşmaları bakımından ikiyaşamlılar arasında olağandışıdır. Yetişkinler karaya çıkmak yerine suda kalır ve solungaçlarını korur. Aksolotllar, Kuzey Amerika'nın çoğunda yaygın olan ve ara sıra paedomorfik hale gelen yakından ilişkili Ambystoma tigrinum'un larva aşamasıyla karıştırılmamalıdır. Ayrıca, aksolotl ile yakından ilişkili olmayan, ancak yüzeysel bir benzerlik taşıyan farklı bir aileden tamamen suda yaşayan Necturus türleri ile karıştırılmamalıdırlar. 2020 itibarıyla, Mexico City'deki kentleşme ve buna bağlı olarak su kirliliğinin yanı sıra tilapia ve levrek gibi istilacı türlerin ortaya çıkması nedeniyle vahşi aksolotlların nesli tükenmek üzereydi. Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) tarafından yaklaşık 50 ila 1000 yetişkin bireyin azalan nüfusu ile vahşi doğada kritik tehlikede olarak listelenirler ve Nesli Tehlike Altındaki Türlerin Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES) Ek II'de listelenirler. Aksolotl, uzuvları, solungaçları, gözleri ve beyinlerinin bölümlerini yenileme yetenekleri nedeniyle bilimsel araştırmalarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Aksolotl ayrıca Meksika pazarlarında yiyecek olarak satılırdı ve Aztek diyetinde temel bir ögeydi. Bir çeşit semender olan bu hayvanlar evrimlerini tamamlayamadıkları için türünün diğer örneklerinden farklı olarak suda yaşamaya devam etmek zorundadır. Göz kapakları olmayan nadir canlılardandır. Axolotl (Ambystoma mexicanum) üzerinde yapılan deneyler;

墨西哥鈍口螈（學名：Ambystoma mexicanum，英文：Axolotl），又名「美西螈」，俗稱「六角恐龍」，是水棲型的兩棲類，是墨西哥的特有種，因其獨特的外貌及幼態延續而著名。也就是說，即使在性成熟後也不會經歷適應陸地的變態，仍保持牠的水棲幼體型態。墨西哥鈍口螈的「不老容顏」使得牠成為許多科學家研究的對象。雖然在全球有作為寵物而被飼養（特別是北美等地），但其原棲地已被大量開發，可生活面積不多於9平方公里。目前原生種在IUCN紅色名錄內被評為極危物種。